H συγγραφή και κυκλοφορία του παρόντος βιβλίου ξεκίνησε από ένα παιδικό μου βίωμα. Θυμάμαι έντονα, όταν πηγαίναμε στο Πληκάτι, στις 16 Φεβρουαρίου, για τη γιορτή της Παναγίας, όλα τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου απ΄το Ασημοχώρι, περπατώντας δύο ώρες…. Αργότερα, στο σύντομο χρονικό διάστημα που διακόνησα στο χωριό, είδα ότι υπήρχε η ανάγκη να τυπωθεί ένα βιβλίο με στόχο την προβολή του Πληκατίου και ιδιαίτερα της ιερής Εικόνας της Παναγίας, να είναι δηλαδή οδηγός και συνέκδημος συνάμα, αφού θα περιείχε και την Ακολουθία της ευρέσεως της θαυματουργού εικόνος… Έτσι προέκυψε τούτο το ταπεινό βιβλίο, το οποίο, διά πρεσβειών της Υπεραγίας Θεοτόκου, πιστεύω να ωφελήσει πνευματικά τους καλοπροαίρετους αναγνώστες.
Στην εποχή μας είναι δύσκολο ν’ ακολουθήσεις το δρόμο της Ορθοδοξίας, γιατί η αμαρτία επικρατεί παντού και οι πειρασμοί είναι πολλοί. Δυστυχώς, το νερό της αμαρτίας το πίνουν σχεδόν όλοι κι ευχαριστιούνται, όπως όταν πίνουν ένα παγωμένο αναψυκτικό κατά τη θερμή περίοδο του καλοκαιριού. Τόση διαστροφή υπάρχει. Η αμαρτία έγινε κανόνας ζωής.
Στις 12 Ιουλίου 1994 εκοιμήθη εν Κυρίω ο π. Παΐσιος, ο γνωστός Γέροντας του Αγίου Όρους, ο μεγάλος διδάσκαλος της πνευματικής ζωής, ο θεολόγος της εμπειρίας, ο ασκητής που άφησε εποχή, ο ακούραστος παρηγορητής των πονεμένων, αλλά και ο αφανής συγγραφέας. Έφυγε και μείναμε μόνοι, εν θλίψει και αημονία.
Η κατά Χριστόν ζωή πάντα ήταν δύσκολη, όπως δύσκολη ήταν και η ομολογία της χριστιανικής πίστης που συχνά οδηγούσε στο μαρτύριο. Στην εποχή μας οι συνθήκες έγιναν δυσκολότερες, γιατί οι άνθρωποι θεωρούν παράξενη και απαράδεκτη την επιθυμία των συνειδητών χριστιανών ν’ ακολουθήσουν το δρόμο του αναίμακτου μαρτυρίου, δηλαδή να παραιτηθούν από όλα τα δικαιώματά τους και ν’αρνηθούν τον κόσμο ζώντας μέσα στον κόσμο.
Μετά την πρωινή ακολουθία, ο Γέροντας με οδηγεί στο πιο εντυπωσιακό μπαλκόνι του μοναστηριού, απ’όπου βλέπουμε τα γύρω βουνά σ’όλο τους το μεγαλείο. Ο ήλιος δεν έχει φτάσει ακόμη στη θέση μας και το αεράκι είναι ενοχλητικό. Ο Γέροντας ανοίγει τη συζήτηση:
Το ΝΕΟΝ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΝ περιέχει θαυμαστά περιστατικά και αποφθέγματα Γερόντων της εποχής μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να ανατρέχουν σε πολλά βιβλία και ιδίως σε ογκώδη και πολυσέλιδα, γι’αυτό θεώρησα καθήκον μου, ποιμαντικό θα έλεγα, να μελετήσω όλα τα βιβλία που αναφέρονται στους σύγχρονους Γέροντες και να ανθολογήσω ό,τι έκρινα ψυχωφελές για τους ταπεινούς χριστιανούς. Η εργασία δεν ήταν εύκολη.
Το βιβλίο περιέχει ταξινομημένες κατά θέματα διδαχές που ανήκουν στους παρακάτω σύγχρονους Γέροντες:
Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης είναι γνωστός απ’ τα πολλά και ογκώδη συγγράμματά του. Το Άγιον Όρος καυχάται για το γνήσιο τέκνο του, γιατί υπήρξε σοφός διδάσκαλος σε μια δύσκολη εποχή, όταν η πατρίδα μας βρισκόταν υπό την οθωμανική αυτοκρατορία και οι πνευματικοί κίνδυνοι που διέτρεχε ο ορθόδοξος ελληνικός λαός ήταν πολλοί και μεγάλοι. Ο άγιος Νικόδημος εργάστηκε συστηματικά για να τροφοδοτήσει την ψυχή του πάσχοντος
Ο άγιος Νεκτάριος (1846-1920), μητροπολίτης Πενταπόλεως, είναι ο δημοφιλέστερος νεώτερος άγιος της Εκκλησίας μας. Η φήμη του είναι μεγάλη. Όλοι οι Έλληνες τον γνωρίζουν και αθρόα πηγαίνουν στο ιερό νησί της Αίγινας για να ζητήσουν τη βοήθειά του.
Συχνά αισθάνομαι την ανάγκη να βρεθώ σε ερημικό τόπο, μακριά από ανθρώπους, από ήχους και εικόνες, όπου δεν θα υπάρχουν ερεθίσματα και ο νους μου θα μένει ελεύθερος για να μπορεί να εισέρχεται στο σπήλαιο της ψυχής μου. Τότε διψάω περισσότερο και δεν βρίσκω ανάπαυση στη μονοτονία της καθημερινότητας.
Ένα χέρσο χωράφι, ενώ έχει όλες τις δυνατότητες να ευνοήσει την όποια καλλιέργεια, εν τούτοις μένει δίχως καρπούς, γιατί λείπει η φροντίδα του γεωργού. Το χωράφι για να γίνει έτοιμο για τη σπορά χρειάζεται πολύ κόπο. Όπως και η καλλιέργεια απαιτεί διαρκή φροντίδα για να έχει πλούσια συγκομιδή. Ο γεωργός πρέπει να ξεριζώσει την άγρια βλάστηση, να απαλλάξει το έδαφος από κάθε φυτό που απορροφά τα θρεπτικά του συστατικά και μετά να επιλέξει την κατάλληλη καλλιέργεια. Οι καιρικές όμως συνθήκες, οι οποίες θα ευνοήσουν την καλλιέργεια, δεν μπορούν να εξασφαλιστούν από τον ίδιο. Όλος του ο κόπος θα πάει χαμένος, αν ο καιρός είναι αντίθετος.
Θέλω να πω δυό λόγια για τα σύντομα κείμενα που στεγάζονται σε τούτο το βιβλίο. Συμβάλλουν στην απάντηση του γνωστού ερωτήματος: «Αββά, τι ποίησω ίνα σωθώ;». Όσα γράφω δεν είναι δικές μου σοφίες, γι’ αυτό με εκφράζει απόλυτα εκείνο που έγραφε σε κάποιο πνευματικό του τέκνο ο στάρετς Μακάριος: «Καμιά συμβουλή δεν είναι γέννημα της δικής μου σοφίας. Όλες βασίζονται στα συγγράμματα των αγίων Πατέρων. Δικό μου είναι μόνο το ασήμαντο έργο της επιλογής των κατάλληλων περικοπών για κάθε ειδική περίπτωση. Και αυτό το ταπεινό έργο είναι πολύ ωφέλιμο και για μένα, γιατί μου θυμίζει πολλά και σημαντικά πράγματα, που έχουν αρχίσει να ξεθωριάζουν μέσα στην εξασθενημένη μου μνήμη».
.
.
.
.
Είναι κοινή πια η διαπίστωση ότι οι περισσότεροι χριστιανοί είναι πια βυθισμένοι στα θανάσιμα αμαρτήματα. Πικρή διαπίστωση κι απογοητευτική! Ζουν για ν’ αμαρτάνουν! Λες και δεν υπάρχει η Εκκλησία που προβάλλει το θέλημα του Θεού και υποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Δεν μιλάμε για τα συγγνωστά αμαρτήματα, τα οποία συνήθως οφείλονται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν έχουν σταθερότητα στον πνευματικό τους αγώνα και παρασύρονται, αλλά για τα θανάσιμα αμαρτήματα, που μ’ελεύθερη βούληση διαπράττουν, και τα οποία οδηγούν στον πνευματικό θάνατο και στην απομάκρυνση απ’ το Θεό. Αυτά είναι η υπερηφάνεια, η φιλαργυρία, η πορνεία, ο φθόνος, η γαστριμαργία, ο θυμός και η ακηδία.
Τα κείμενα που απαρτίζουν τούτο το μικρό βιβλίο έχουν τη μορφή σύντομου διηγήματος, με ιστορικό πυρήνα, και προσφέρουν – με τον άτεχνο βέβαια και απλοϊκό τους τρόπο- μερικά συγκλονιστικά βιώματα, τα οποία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν, χωρίς υπερβολή, ως πρόγευση του Παραδείσου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο πνευματικός αγώνας δεν είναι ανήδονος αγώνας. Χαρίζει στους αθλητές του γλυκύτατες εμπειρίες, τις οποίες ωστόσο δεν μπορούν να κατανοήσουν οι κοσμικοί.
.
Στο δάσος προτιμώ να περπατώ μόνος. Δίχως συντροφιά και συνομιλίες. Δίχως απρόσμενες συναντήσεις. Θέλω να περπατώ κάτω από ψηλά πεύκα κι έλατα και να νιώθω ευτυχής, απολαμβάνοντας την ησυχία και προσευχόμενος με ιδιαίτερη θέρμη. Το δάσος το νιώθω σαν έναν απέραντο ναό όπου επικοινωνώ με το Θεό ευκολότερα απ’ότι μέσα στη μικρή κοινωνία που ζω.
Ο ευσεβής παίρνει συνεχώς δύναμη απ’το λόγο του Ευαγγελίου, αναζωογονείται κι έχει αγαθές πράξεις. Είναι παιδί του Θεού ανεπίληπτο, που λάμπει με την αρετή του και φωτίζει τον κόσμο. Ζει μέσα στον κόσμο αλλά το ήθος του δεν είναι κοσμικό.
Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι κουρασμένος πνευματικά. Καθημερινά δέχεται πολλές εικόνες και ποικίλους ήχους και ζει μέσα στη σύγχυση και τη διαταραχή. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης τον καταπονούν και αδυνατεί να παρακολουθήσει και να κατανοήσει το λόγο του Θεού. Συνήθως τον απωθεί η ακατάσχετη ηθικολογία. Αντίθετα, οι παραβολές του Χριστού ακούγονται ευχάριστα και οικοδομούν τους καλοπροαίρετους.
.
Θυμάμαι ένα καλοκαίρι που βρέθηκα σε μια βρύση, καθώς βάδιζα μόνος μέσα στην ησυχία του δάσους. Ο νους μου και τα χείλη μου δοξολογούσαν το Θεό. Ό,τι έβλεπα, ό,τι άκουγα και ό,τι γευόμουν, το θεωρούσα δωρεά του Θεού. Όλα ήταν δικά μου. Τα πουλιά, τα έντομα, τα ερπετά, το αεράκι, ο ήλιος, οι καρποί. Δεν ήμουν όμως δεμένος μαζί τους. Τα χαιρόμουν, τα πλησίαζα, ένιωθα ότι ήταν ιερά και δεν έπρεπε να τα βεβηλώσω. Είχα μια μικρή αίσθηση του παραδείσου. Κάθε βήμα κι ένα «Δόξα σοι ο Θεός». Και ήταν πολλά βήματα μέχρι την πηγή. Κάθισα δίπλα, χωρίς να πιω νερό. Πέρασα πολλή ώρα παίζοντας με τη λάσπη, που σχηματιζόταν απ’το χώμα και το τρεχούμενο νερό. Ζωγράφιζα σταυρούς και έγραφα ΙΣ ΧΣ ΝΙ ΚΑ. Κάποια στιγμή διαπίστωσα ότι όλα τα δάχτυλά μου είχαν ξεραμένες λάσπες.
Ένας ιερέας, όσο ασήμαντος κι αν είναι μπροστά στα μάτια του μητροπολίτη, έχει λόγο στην Εκκλησία. Είναι καθήκον του να παρατηρεί τα γεγονότα και να διατυπώνει ελεύθερα τη γνώμη του. Κανένας δεν μπορεί να τον εμποδίσει ούτε και να τον εκφοβίσει. Επιβάλλεται να κρίνει τις πράξεις της Διοίκησης, δηλαδή του Αρχιεπισκόπου και της Ιεράς Συνόδου.
Η προσευχή δεν είναι τυπική εκδήλωση ή άκουσμα ψαλμωδίας ή ψέλλισμα μερικών λέξεων. Είναι κάτι πιο περιεκτικό, βαθύτερο, συγκλονιστικότερο, γεύση γλυκύτατη, μεταρσίωση, άνοιγμα στον ουρανό, μυστικά πηδήματα προς τον Κύριο και άπλωμα στη γενική αγάπη, στην αγάπη δηλ. όλου του κόσμου.
Η ακριτική Κόνιτσα σεμνύνεται για τον ένδοξο γόνο της Ιωάννη, που μαρτύρησε για την πίστη στο Χριστό, στο Αγρίνιο, στις 23 Σεπτεμβρίου 1814.
Ὀταν υπηρετούσα ως ιεροδιδάσκαλος στην Καστάνιανη Πωγωνίου με απασχόλησε το μοναστήρι του Μακραλέξη. Πικραινόμουν απ’την πλήρη εγκατάλειψή του και πάντα ήλπιζα ότι τελικά δεν θα χαθεί.
Με αφορμή την αναστήλωση του ιστορικού μοναστηριού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Παρακαλάμου - του επονομαζόμενου του Σωσίνου - απ’τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων και με την προσωπική φροντίδα του Νομάρχη κ. Αλέξανδρου Καχριμάνη, θεωρήθηκε αναγκαίο να κυκλοφορήσει ένα μικρό βιβλίο που ν’ αναφέρεται στην ιστορία του μοναστηριού και να καλύψει τις ανάγκες των επισκεπτών – προσκυνητών.
Στο βορειότερο τμήμα του νομού Ιωαννίνων υπάρχει η επαρχία Κονίτσης. Αυτή την όμορφη και ιστορική περιοχή θέλει να γνωρίσει στους αναγνώστες του τούτο το βιβλίο.
